محمد کیانوش راد عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی در گفت و گو با "باران" مهمترین وجه دیپلماسی دولت اصلاحات را درک درست و واقع بینانه از معادلات نظام بین الملل و ورود آگاهانه در عرصه این تعاملات دانست و گفت: واقعیتی که به هیچ وجه نمی توان آن را منکر شد، ناکارآمد شدن بسیاری از نظریات مربوط به توسعه یافتگی در کشورهای جهان سوم است. این نظریات به نحوی متاثر از فضای ناسیونالیستی دهه های 50 و پس از آن و تحت تاثیر دیدگاه های سوسیالیستی بود که ایجاد یک کشور توسعه یافته را در تقابل با نظام بین الملل ارزیابی می کرد.
وی افزود: اما تغییر نظام بین الملل، به ویژه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی نشان داد که هم فرصت بازیگران در عرصه بین الملل به نسبت گذشته تغییر کرده و هم مفاهیمی چون خودکفایی و استقلال آرمانگرایانه، چندان کاربردی برای توسعه یافتگی کشورهای جهان سوم نخواهد داشت. از این رو تنها راه برای این دست کشورها از جمله کشور ما، تقابل، رویارویی، انزوا و گوشه گیری، جذب و حذف در نظام بین الملل نبود.
به گفته وی آنچه می تواند برای ملتی بزرگ و با سابقه عمیق فرهنگی و تمدنی چون ایران راهگشا باشد، تعامل با نظام بین الملل بر اساس شناختی عینی از فرصت ها، ظرفیت ها و تهدیدات و با تکیه بر توانایی های نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران است.
این
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ششم خاطر نشان کرد: رفتار واقع
گرایانه در عرصه سیاست خارجی که یک دهه پس از انقلاب در پیش گرفته شد، به
تدریج ایران را در موقعیتی قرار داد که توانست با تعامل و ارتباط با
کشورهای تاثیر گذار، به بازسازی و رشد نهادهای داخلی و نیز تلاش در جهت
اجماع فکری نخبگان دست یابد.
کیانوش راد با اشاره به کاهش تهدیدات خارجی در این رهگذر
ادامه داد: به این ترتیب بود که ایران توانست به ایجاد و بسط گفتمان جدیدی
در مقابل گفتمان جنگ تمدنها دست یازد و ایده گفت و گوی تمدنها را در جهان
مطرح کند که مورد قبول تمام کشورهای جهان قرار گرفت.
این
فعال سیاسی افزود: دولت خاتمی نه تنها در جهت کاهش تنش های بین المللی
علیه ایران گام برداشت و توانست در این فضا به تقویت بنیه های نهادینه
کشور در حد مقدورات خود بپردازد، بلکه از لحاظ جهانی چهره ای فعال و اثر
گذار از خود نشان داد.
وی یادآور شد: باید توجه داشت که مطرح بودن نام یک کشور و
رهبران آن در سطح بین الملل، به تنهایی نمی تواند بدون در نظر گرفتن
تاثیرات و نوع نگاهی که به آن کشورها وجود دارد؛ برای منافع ملی کشور مفید
باشد.
این کارشناس امور بین الملل بر همین اساس تاکید کرد که لزوما در تیتر اول بودن رسانه های جهان به معنی جایگاه تعیین کننده برای هر کشوری در عرصه بین الملل نیست، بلکه باید به میزان تاثیر گذاری مثبت یا منفی آن توجه داشت.
به گفته این عضو جبهه مشارکت، دولتمردان نهم در عرصه سیاست خارجی به نحوی سخن می گویند که گویی آنان محور همه تصمیم گیری های نظام بین الملل هستند و نه تنها مواضع جدید و ابتکاری آنها – از دید خودشان – در داخل منشاء برکات معجزه آسا گردیده بلکه موجب بیداری و رهایی و خیزش بین المللی در سطح کل جهان شده است!
کیانوش
راد ادامه داد: متاسفانه نگاه آرمانگرایانه افراطی و بدون پشتوانه و
برنامه عملیاتی دولت نهم فضایی را ایجاد کرده که امروزه کمتر کشوری همراه
و هماهنگ با سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به صورت جدی حرکت می کند.
وی با اشاره به رفتارها و موضع گیری های دولت نهم گفت: گویا
هنوز دولتمردان این دولت در تصور حضور در یک رقابت انتخاباتی به سر می
برند. چه آنکه آقای احمدی نژاد به نحوی سخن می گوید که گویی در دیپلماسی
گذشته ما هیچگاه ایستادگی، موفقیت و دستیابی به اهداف مورد نظر جمهوری
اسلامی ایران رخ نداده است و همه خوبی ها و دستاوردهای مثبت در نتیجه
فعالیت های این دولت است.
این عضو کمیسیون امنیت ملی
و سیاست خارجی مجلس ششم از رییس دولت نهم پرسید: آیا تکمیل چرخه سوخت در
پروسه دستیابی به دانش هسته ای کشورکه شش ماه پس از به قدرت رسیدن آن را
اعلام کردید؛کاری یک شبه، یکساله و یا حتی ده ساله بود؟ و یا محصول تلاش
ها و تدابیر دولت های گذشته بود که علی رغم فشارهای مختلف داخلی و خارجی
طی دو دهه اول انقلاب به چنین موفقیت هایی دست یافتند؟
وی با تاکید بر اینکه دولت نهم برای اثبات خود به
نفی خدمات گذشتگان می پردازد، متذکر شد: رفتار هوشیارانه مسئولان دوره
اصلاحات در مواجهه با موضوع پرونده هسته ای و حل و فصل بسیاری از مسائل
دیپلماتیک از برگ های زرین اقدامات آن دولت در عرصه سیاست خارجی بود.
کیانوش
راد با بیان اینکه حوادث آینده نیز نشان خواهد داد که دولت نهم تا چه حد
در دستیابی عملی به منافع ملی در عرصه بین الملل از دولت های پیشین فراتر
خواهد رفت، اضافه کرد: اما به هر حال دولت نهم نباید برای جبران ناتوانی
در پاسخ دادن به برخی ادعاها در مسائل داخلی، به بزرگ نمایی برخی از
اقدامات خود در عرصه بین المللی بپردازد و یا برخی موضوعات عادی ای که به
سادگی قابل دستیابی و در دستور کار سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است
را به گونه ای جلوه دهد که به واسطه آن بر ناتوانایی های داخلی خود سرپوش
بگذارد.
وی در پایان تاکید کرد که برخی از شعارهای دولت نهم در عرصه
سیاست خارجی صرفا برای سرپوش گذاشتن بر برخی از ناکارآمدی های داخلی این
دولت بوده است.



